Namaz Abdest Gusül Kur'an İslam Nefis Ahlak Tövbe Vaaz Resim Galerisi
DOLAR
8,8211
EURO
10,3257
ALTIN
496,57
BIST
1.392
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Az Bulutlu
25°C
İstanbul
25°C
Az Bulutlu
Salı Sağanak Yağışlı
23°C
Çarşamba Sağanak Yağışlı
21°C
Perşembe Sağanak Yağışlı
22°C
Cuma Parçalı Bulutlu
21°C

Yetimleri Korumak

23 Ocak 2021 22:48
0

Orta büyüklükte bir fabrikası ve gayri menkulleri olan kimse vefat edince, geride karısı ile birisi bir yaşında diğer 25 yaşında iki erkek çocuğu kalmıştır. Yetim durumdaki küçük çocuğun hakları nasıl korunmalıdır?

Cevap: Sorudaki meselede mirasın sekizde biri eşine geri kalan da eşit olarak iki erkek oğula kalır. On altı ortak payda üzerinden iki hisse karısı, yedişer hisse de oğulları alır. Burada bir yaşındaki oğul yetim durumunda olduğu için, büyük erkek kardeşi veli ve vasi olarak onun malını koruma altına alır. Mirasın taksiminde yarar varsa, yetimin hakkı ayrılır.

Eğer taksim yapılmadan işletilmesi daha yararlı ise, miras ortak mal olarak devam ettirilir. Her iki durumda da büyük oğul, küçük kardeşi rüşd yaşına (yaklaşık 18-20) ulaşıncaya kadar onun vasisi sıfatıyla payını tasarruf eder. Ancak mal ortak olarak devam ediyorsa küçüğün payından yoksullara tasadduk edemeyeceği gibi, misafire ikram da da bulunamaz. Bazı hanefi fakihleri bu durumda normal olarak misafire yedirmesinde bir sakınca olmadığını söylemişlerdir.

Yetimin malı ayrılmış olur ve vasinin onda bir takım tasarruflarda bulunması gerekirse, İslam bu konuda koruyucu bir takım önlemler almıştır. Kur’an da şöyle buyrulur:

‘Yetimin malına en güzel olanın dışında yaklaşmayın (1)’. Burada -mala en güzel yaklaşma, yetimin lehine olacak şekilde, rayiç bedel gözetilerek yapılacak satış veya kira akdini ifade eder. Özellikle vasinin kendisine satın alması veya kiralaması durumunda ancak rayicin iki katı kadar bedel verdiği takdirde töhmetten kurtulabilir .Usül ve füruuna alması durumunda ise bedeli rayicin üstünde olmalı, bunun dışındaki yabancılara satış veya kiraya vermede ise yesir gabinden (menkullerde %5, hayvanlarda %10 ve gayrimenkullerde %20) daha az bir bedel belirlenmemiş bulunmamalıdır. Aksi durumda akit geçersiz olur. Vakıf ve beytülmale ait akarlarda aynı niteliktedir.

Yetim malından sakınmak, ayet ve hadislerde açıkça istenmiştir.

Kur’an da şöyle buyrulur: ‘Yetimlerin mallarını haksızlıkla yiyenler, ancak karınlarına bir ateş yemiş olurlar. Onlar çılgın bir ateşe gireceklerdir. (2)’ .Hz Peygamber şöyle buyurmuştur: ‘Siz milletleri helak eden yedi şeyden sakınınız. Ashab-ı Kiram: Ey Allah’ın elçisi bunlar hangileridir? diye sorunca şöyle cevap vermiştir:

▬ Allah’a ortak koşmak

▬ Büyü yapmak

▬ Haksız olarak birisini öldürmek

▬ Faiz yemek

▬ Yetim malı yemek

▬ Düşmanla savaşırken kaçmak

▬ Bir şeyden habersiz iffetli kadına zina iftirası atmaktır

İslam’da yetimin korunup gözetilmesine çok önem verilmiştir. Bir hadis-i şerifte şöyle buyrulmuştur: ‘Kendisinin veya başkasının yetimine bakan kimse ile ben, cennette şunlar gibiyiz’. Bu sırada şehadet parmağı ile orta parmağı işaret etmiştir..Burada yetime bakma (tekeffül)den maksat; onun yeme, içme ve terbiyesini üstlenmektir. Harcamanın kendinden veya yetimin malından olması sonucu değiştirmez.

Diğer yandan yetimin malı, eşya veya emtiası satılmadığı takdirde çürüyüp bozulma tehlikesi varsa normal fiyatla alıcı çıkmayınca düşük fiyatla satılmasında bir sakınca bulunmaz. Vasi, yetimin işleri ile uğraşırken kendi işlerini yürütemezse, nafaka ihtiyacı ile emeğinin karşılığı olan bedelden az olana hak kazanır. Kur’an da şöyle buyrulur: ‘Zengin olan vasi, yetimin malından sakınsın, yoksul ise ‘ma’rüf’ ölçüsünde yiyebilir (3)’

Kaynak: Hamdi Döndüren / Delilleriyle Aile İlmihali / bkz: 542

(1-En’am 152) (2-Nisa 10) (3-Nisa 16)

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

[Valid RSS]